Kendinizi Nasıl Motive Edebilirsiniz Motivasyon Nedir ve Nasıl Oluşturulabilir? Üniversiteye hazırlandığınız şu dönemde, zaman zaman “ders çalışmaya başlayamama” problemi yaşayabilirsiniz. Bunun çözümü, sizin elinizdedir. “Çalışamıyorum, başaramıyorum.” deyip kaçmak problemi çözmez, aksine problemin daha da büyümesine neden olur. Öyleyse neler yapılabilir? Öncelikle çalışmanızı sağlayabilecek bir amaç edinin. Belirleyeceğiniz hedef, sizi çalışmaya yönlendirecektir. Amaçlar, motivasyon için temel oluşturur ve davranışı yönlendirir. Hayatınızdaki amaçları (hedefleri) belirlerken, 1. Kendinizi tanıyın. İlgi alanlarınız neler? Hangi alanlarda daha yetenekli olduğunuzu düşünüyorsunuz? İlgi ve yeteneklerinizi aynı anda kullanabileceğiniz alanlar veya meslekler neler? Bu ve buna benzer sorular sizin kendinizi tanımanıza ve ne istediğinize karar vermenize yardımcı olacaktır. 2. Kendinize güvenin. Herkesin mutlaka başarılı olabileceği bir alan vardır. Şu ana kadar birtakım başarısızlıklar yaşamış olabilirsiniz. Bundan önceki başarısızlıklarınızın bundan sonra da aynen devam edeceği düşüncesine kapılmayın. Amaçlarınızı yeniden belirleyin. Başarısızlığınızın nedenlerini bulup hatanızı tekrarlamamaya çalışın. 3. Yapabileceklerinizi gözden geçirin. Gerçekçi ve ulaşılabilir amaçlar belirleyin. Amaçlarınızın, ilgi ve yeteneklerinize, beklentilerinize uygun olmasına dikkat edin. Beklentilerinizi, ne yapabileceklerinizden daha büyük tutup hayal kırıklığına uğrayın, ne de çok küçük tutup kendinizi olmanız gereken yerden daha aşağıda bir yerle sınırlandırın. 4. Öncelikli amacınız ne? Bu soruyu cevaplamak için, önce amaçlarınızı kısa vadeli ve uzun vadeli olmak üzere düzenleyin. Daha sonra, uzun vadede sizi mutlu edecek öncelikli hedefinizi ön plana alın ve kendinizi buna göre yönlendirin. Dikkat edin! Hiçbir insanın gücü, aynı anda birinci derecede öneme sahip birden fazla amacı gerçekleştirmeye yetmez. Bu nedenle insanın, varolan belirli miktardaki enerjisini en çok istediği, kendisini en çok mutlu edeceğine inandığı amacına yöneltmesi, başarı şansını ve amacını gerçekleştirme ihtimalini yükseltir. Amaçlar, uğurlarında adım adım çaba harcanırsa ve düzenli olarak o yönde gayret gösterilirse gerçekleşir. Amaçlarınıza ulaşmak için, 1. Belirlediğiniz öncelikli amaca nasıl ulaşabileceğinizi düşünün. Amacınızı asla ulaşılmaz olarak algılamayın. Gerçekçi olarak belirlenmiş her amaç ulaşılabilirdir. Yeter ki siz istekli ve kararlı olun. 2. Amaca yönelik düşünsel düzenlemeyi gerçekleştirin. İnsanların iç sesleri vardır. Bu iç sesleri olumlu ve olumsuz olmak üzere ikiye ayırabiliriz. Olumlu iç sesler, sizi gelecekteki büyük hedeflere yönlendirmeye çalışır. Örneğin; kendi kendinize “Sınav gittikçe yaklaşıyor, eksiklerimi hızla tamamlayıp bol test çözmeliyim, dershaneye devamsızlık yapmamalıyım, çünkü sonradan konuları tamamlamakta zorluk çekiyorum.” gibi konuşmalar yaparsınız. Olumsuz iç sesler ise sizi çabuk ve kolay tahmin edilebilir isteklere yönlendirir. Örneğin; “Sınav gittikçe yaklaşıyor, eksiklerim var, onun için çok çalışmalıyım. Ama çalışmaya 15 dakika sonra başladığımda da bir şey kaybetmem herhalde.” gibi ifadelerde bulunursunuz. Sonuçta da zaman ve mekan olarak kolay ulaşılabilir isteklerinize seslenen olumsuz iç sesleriniz galip gelir. Gerçekte ne istiyorsunuz, şu anda buna yönelik ne yapıyorsunuz? Yaşamınızı ve duygularınızı kendi kontrolünüze alabilir, çalışmaya da kolayca başlayabilirsiniz. Bunu başarabilmeniz için “ÜÇÜNCÜ BİR DİL” oluşturabilirsiniz. Üçüncü dil, sizin kendinizle barışık yaşamanızı sağlayacak sakin bir dil olmalı; emretmemeli, korkutmamalıdır. Örnek : Geometri dersini sevmeyen ve bu derse çalışmayan bir öğrencinin üçüncü dilini nasıl uygulayabileceğini inceleyelim. Geometri ÖSS için çok önemli ve amacıma ulaşmamı sağlayacak Çok zor bir ders ÜÇÜNCÜ DİL : Herşeye karşın geometriden anlayabildiğim konulara daha çok zaman ayıracağım, diğer konularda ise neleri anlayamadığımı belirlemek için çalışacağım. Sonuç : Geometri dersinde yapabildikleri ile daha çok ilgilenme ve motivasyonun yükselmesi. Her gün amacınız doğrultusunda ileriye doğru bir adım atmaya çalışın, bu adımın çok küçük olması hiç önemli değildir. Önemli olan, attığınız bu küçük adımın sizi istediğiniz sonuca bir adım daha yaklaştırıyor olmasıdır. Bin yılda bile bir adım atmış olsaydım, şimdiden yola çıkmış olurdum. DANTE 3. Zamanınızı iyi kullanın. Birçok kimsenin şikâyet ettiği gibi zaman, “çok hızlı” değil, “sabit bir hız”la geçer. Başarılı ve başarısız insanlara, eşit ve demokratik olarak verilmiş tek şey zamandır. Herkesin günü, 24 saat, haftası 7 gün, ayı 30 gündür. Başarılı olanlar zamanlarını kendi seçtikleri amaçlar doğrultusunda planlı ve düzenli olarak kullananlardır. 4. Çalışma sisteminizi gözden geçirin. Kişinin verimli çalışmasını engelleyen tuzaklar; – Düzenli ders tekrarı yapmamak, – Zorlanılan derslerin dışlanması, – Ders çalışmayı sürdürememek, – Programsız çalışma, – Dersler hakkında yetersiz bilgi, – Müzik eşliğinde çalışmak, – Uzayıp giden telefon konuşmaları, – Kararsızlık, – Televizyon, – Hatalardan ders almamak, – Çevrenin sizden beklentilerinin yüksek olması, – Çalışmayı tamamlamadan bırakmak, – Aşırı kaygı (Güvensizlik), – Çalışma anında hayallere dalmak, – Yatarak çalışmak, – Çalışma mekânının düzenli olmaması, – Motivasyon eksikliği, – Zamanı denetleyememek, – Çözülemeyen ailevi veya kişisel problemler, Amacınıza ulaşmayı gerçekten istiyorsanız bu tuzaklara düşmemeye çalışın. Sağlıklı bir çalışma sistemi oluşturabilmeniz için yapabilecekleriniz: a. Çalışma odanızı, dikkatinizi dağıtmayacak şekilde düzenleyin. Dikkatinizi dağıtacak eşyaları odanızdan çıkarın. b. Çalışmalarınızı programlayın. c. Çalışmaya başlamak için çalışma ilhamının gelmesini beklemeyin. Çünkü o hiç gelmeyebilir. d. Dershanede gördüğünüz derslerin, aynı gün içerisinde, günlük tekrarlarını yapmayı ve konuyla ilgili testler çözmeyi alışkanlık haline getirin. e. Sürekli bildiğiniz dersleri çalışmak yerine zorlandığınız ve sevmediğinizi düşündüğünüz dersleri çalışın. f. En çok zorlandığınız ders ve konuları günün en fazla verim aldığınız saatlerine koyun. g. İçerikleri birbirine yakın olan dersleri üst üste çalışmayın. Örneğin, sadece sözel dersleri veya sadece sayısal dersleri üst üste çalışmak gibi. h. Başarılarınız karşısında kendinizi ödüllendirin. I. Konu içerisinde öğrenmede zorluk çektiğiniz tanım, formül, tablo, grafik gibi yerleri küçük kağıtlara renkli kalemlerle yazıp, odanızda sürekli görebileceğiniz yerlere asın. k. Planladığınız çalışmayı tamamlamadan çalışmayı bırakmayın. Kendinizi Motive Edebilmeniz İçin; İşte Size 10 Altın Öneri : 1. Ders çalışmak, sizin etki alanınızda olan, sorumluluğu size ait bir etkinliktir. Artısıyla eksisiyle başarı ve başarısızlıkta büyük pay size aittir. Bu bilinçle hareket edin. "Bu ders zor.", "Bu konuyu anlayamam." gibi önyargılar olumsuz düşünmenize neden olur. Unutmayın müfredatta yer alan tüm konular normal zekâdaki bir bireye göre düzenlenmiştir. Liseye kadar geldiğinize göre normal bir zekâya sahipsiniz demektir. Bundan kuşkunuz olmasın. Olumlu düşünün ve başaracağınıza inanın. 2. Gerçekleri kabul edin. Bugün bazı konularda başarılı olamayabilirsiniz; ancak başarısızlığınız için "Başarısızlığım bugüne kadardı." deyiniz. Zira bundan sonraki dönemde de başarılı olamayacağınızdan emin misiniz? Değişime, gelişime ve her bir çabanın karşılığını alacağınıza inanın. 3. Başarınızı başkalarıyla değil, kendinizle kıyaslayın. Gösterdiğiniz her bir çabayla, birikiminizin düne göre, bugün ne ölçüde arttığını gözlemleyin. Bir önceki sınava göre bir sonrakini izleyin. Birkaç doğru daha çok, birkaç yanlış daha az yapmayı hedefleyin. Kendinizle yarışın. Kaplumbağanın sabrını unutmayın. Göreceksiniz ki, sürekli gelişeceksiniz. 4. Herkes, kendinden sorumludur. Güçsüzlük, yetersizlik hissettiğinizde şunları düşünün: Yapamam dediğinizde; - O konuyu öğrenmediğinizde, ölümle tehdit edilseydiniz, - Çok sevdiğiniz birini kaybetmeniz çalışıp çalışmamanıza bağlı olsaydı, - Eğer size 10 milyar verilseydi, yine de yapamaz mıydınız? 5. Hedeflerinizi gözden geçirin. Uzun vadede size yarayan, öncelikli hedeflerinizi ön plana alın. Bugün ders çalışarak üniversiteyi kazanmayı, üniversiteyi kazanarak da istediğiniz mesleğe ulaşmayı amaçlıyorsunuz. Kendinize zaman zaman şu soruları sorun: - Şu an ne yapıyorum? - Yaptığım bu işi ne kadar süredir yapıyorum? - Bu işi daha kısa sürede yapabilir miydim? - Bu eylemi yapmak bana bir yıl, beş yıl, on yıl sonra neler kazandırabilir? - Şu anda bunun yerine ne yapmak isterdim? - Yapmayı istediğim eylemi gerçekleştirmek bana uzun vadede ne kazandıracak? - Bu eylemi gerçekleştirmek için şu an uygun mu? - Uygun değilse en yakın, ne zaman yapmaya başlayabilirim? 6. Standartlarınızı gözden geçirin. Günde 2 saat ders çalışıyorsanız neden 2,5 saat olmasın? Adım adım standartınızı yükseltin. 7. Hata yapmaktan korkmayın. Unutmayın ki "HATALAR İSTENMEZ, ANCAK YASAK DEĞİLDİR." Her bir hatanız size çok şey öğretebilir. Nedenlerini araştırın, sorun. Yapamadıklarınızın üzerine gidin. Bunun bir eksiğinizden kaynaklandığını düşünün. Hatta daha ileri giderek soruları yapamadığınızda da sevinin. "İyi ki bu soruyla sınavda karşılaşmadım. Bakalım eksiğim neymiş?" düşüncesiyle hareket edin. Hata yapmadan doğruya ulaşamazsınız. Yürümeye başladığında düşmemiş bir çocuk gördünüz mü? Yürümeye başlayan bir çocuğun çabasını örnek alabilirsiniz. 8. "Hayır" demeyi öğrenin. Arkadaşlarınıza, TV dizilerine, gezmeye, hayal kurmaya, müzik dinlemeye "HAYIR", derslere "EVET" demeyi denediğinizde kazanacağınız zamanı düşünün. Unutmayın ki hedefinize ulaştığınızda bunlar için bol zamanınız olacak. Aksi taktirde bir yıl daha aynı süreci tekrar yaşamanız gerekebilir ya da daha az istediğiniz bir bölümde okumak zorunda kalabilirsiniz. Büyük düşünün, davranışlarınızı da buna göre planlayın. 9. Konuşma tarzınızı değiştirerek kendinizi geliştirebilirsiniz. Kullandığınız dil, düşüncelerinizi; düşünceler ise, beyninizdeki kimyasal yapıyı; kimyasal yapı da eylemlerinizi etkiler. Bu nedenle, solda yer alan ifadeler yerine sağdaki ifadeleri kullanarak kendinizi geliştirebilirsiniz. Bu ifadeleri atın Yerine bunları kullanın Her şey, hep, hiç, her, hiçbir Belki, bazen, çoğu kez, birçok, birkaç asla, herkes, bütün, tümüyle çok az, arada bir, genelde, büyük oranda vb. genel ifadeleri atın gibi esnek ifadeler kullanın. Örnek: Hiç başarılı değilim./ Bazı derslerde başarılı değilim. Korkunç, felaket, iğrenç,/ Bana çok zor geliyor. çekilmez, dayanamıyorum... /Bana göre değil. Tembel, sorumsuz, kızgın, kaygılı, dağınık, bencil vb. sıfatlar / Hangi olay, kim, kaç kere, ne zaman,gibi soruların yanıtlarıyla bu durumları somut olarak yer ve zaman belirterek ifade edin.